Onderhoud van natuursteen
Maak hieronder je keuze i.v.m. onderhoud van natuursteen.
Inleiding
Elke vloer in natuursteen is een genot voor de ogen en u kunt er zolang plezier aan hebben op voorwaarde dat deze op een juiste manier onderhouden wordt. Vroeger beschouwde men een natuurstenen vloer als onderhoudsvrij, momenteel weet men wel beter. Wie aankomt met het « onderhouds vrije praatje » komt niet meer geloofwaardig over.
Ons thema luidt dan ook:
"Een goed onderhouden vloer in natuursteen geeft een groter en een rijkelijk genot."
Als uw keuze toch valt voor een natuurstenen vloer dan willen wij u in de eerste plaats gelukwensen met de aankoop van uw nieuwe natuurstenen vloer. De vraag is nu, waar moet ik nu opletten en hoe moet ik deze onderhouden ?
Een verkeerde of foutieve aanpak, kan bij de eerste behandeling al fout lopen met meestal ernstige schade tot gevolg !
Daarom deze nuttige hulp over:
Deel 1: Materialenkennis, hier hebben wij u getracht, een duidelijk beeld te geven van het ontstaan, de herkomst en de opbouw van deze grondstof van natuursteen (Natuurgesteenten1.htm)
Deel 2: Onderhoud & Reiniging aan de beurt.
Voor velen werpt het onderwerp «onderhoud en reiniging van natuursteen» de nodige vraagtekens op. Dit komt enerzijds omdat er zoveel verschillende soorten natuursteen bestaan en anderzijds omdat er heel veel gevaren voor de vloer op de loer liggen. Wij hopen bij deze enkele van die vraagtekens weg te nemen.
In principe komt het onderhouden van een natuurstenen vloer steeds weer op hetzelfde neer. Allereerst wordt de vloer grondig gereinigd, dan worden eventuele beschadigingen gerepareerd of bijgewerkt en wordt de vloer zo nodig geïmpregneerd. Het onderhoudssysteem dat hierop volgt bestaat uit het aanbrengen van een beschermlaag en het dagelijks onderhoud.Bij de keuze van de reiniging- en onderhouds producten is het wel van groot, zo niet vitaal belang te weten of er sprake is van een kalkhoudende, dan wel niet kalkhoudende natuursteen.
Top
Bij Kalkhoudende natuursteen vloeren
Marmer, travertin en witsteen zijn voorbeelden van kalkhoudende natuursteen soorten. Dergelijke kalkhoudende soorten zijn in verschillende opzichten kwetsbaar. Zo zijn deze soorten niet bestand tegen zuren. Nu bevatten veel schoonmaakmiddelen en huishoud producten zuren. Met de pH-waarde kan men uitdrukken hoe zuur een bepaalde stof is. De zuurgraad (pH-schaal) kent getalswaarden van 1 tot 14. De pH-waarde 7 staat voor neutraal, alle stoffen waarbij een pH-waarde wordt gemeten lager dan 7 worden beschouwd als "zuur", die hoger dan 7, als "basisch".
Nu hebben veel producten die in huis gebruikt worden een pH-waarde lager dan 7 en zijn ze dan ook schadelijk voor de vloer. Zo kan het knoeien van bijv. wijn, cola of sinaasappelsap de kalk in een marmeren vloer aantasten en doffe plekken en ruwe oppervlakken tot gevolg hebben.
Daarnaast worden natuursteensoorten gekenmerkt door een bepaalde hardheid. Deze hardheid wordt aangegeven op de schaal van "Mohs", die loopt van 1 tot 10, waarbij een hoger cijfer staat voor hardere steen. Nu hebben marmer, travertin en alle witsteen soorten de bekendste kalkhoudende steensoorten een hardheid van 3. Zandkorrels (kwarts) daar tegen hebben op deze schaal een hardheid van 7. Het binnenlopen van zand (en vuil) zal dus een slijtage met zich meebrengen. Het loont de moeite om hier op te letten bij de keuze van de steensoort, bijv. wanneer een gang of een bepaalde deur veel gebruikt wordt of de achterdeur van de woning die uit komt op een zand- of dolomietpaadje van de tuin.
Om het ergste te vermijden doe je er best aan voor de plaatsing een ingewerkte vloermat met vloerkader in de vloer te verwerken, dan zal de schade altijd beperkt blijven! Ook alle gezinsleden kunnen hierbij een steentje bijdragen, maak duidelijke afspraken.
Een ander nadeel van marmer en vooral travertin en witsteen is dat de stenen behoorlijk poreus zijn. Door deze poreuze structuur blijven deze water en het daarin aanwezige vuil opnemen als een soort spons. Nadat dit water dan verdampt is, blijft het vuil achter. Bovendien kunnen in de steen ook nog andere stoffen, zoals pyriet voorkomen. Dit pyriet, een ijzerzwavel verbinding, zal wanneer het veel in aanraking komt met water uiteenvallen, waardoor het ijzer gaat roesten. Dit geeft gele tot bruine verkleuringen tot gevolg die zeer moeilijk te verwijderen zijn.
Alhoewel men nooit kan garanderen dat de steen geen pyriet bevat, is wel bekend welke marmer soorten meer gevoelig zijn voor de stof. Ook de voorkeur voor een bepaalde bewerking van een steen brengt een bepaalde omgangsvorm met zich mee.
Waren vroeger de meeste, zo niet alle marmeren vloeren gezoet, momenteel wordt deze steen ook vaak gepolijst. Polijsten geeft een schitterend spiegeleffect, maar tegelijkertijd wordt elk krasje of oneffenheidsje wel meteen zichtbaar op het oppervlak.
Top
De ondergrond en de legcondities
Veel problemen die later met een vloer optreden zijn te wijten aan de legcondities. Alhoewel de steen er zelf eeuwen over heeft gedaan om zich te vormen en ook met een zekere mate van respect behandeld dient te worden, wat de nodige tijd vraagt, blijkt dit in de praktijk niet altijd het geval te zijn. Dit heeft natuurlijk vaak te maken met de korte oplevertijden in de bouw. Dit kan de kwaliteit en duurzaamheid van de vloer behoorlijk beïnvloeden.
De ideale legcondities ontstaan als bijvoorbeeld het uitvlakken van de ondervloer goed is uitgevoerd, het juiste cement en de juiste voegspecie wordt toegepast en al het vocht uit de ondervloer is verdwenen. Vooral dit laatste is in de praktijk vaak het probleem. Voor een nieuwbouw zou dit betekenen dat minimaal een jaar gewacht moet worden met het leggen van een natuurstenen vloer. En zelfs dan is het nog verstandig om een speciale hechtemulsie te gebruiken.
Top
Cementsluier verwijderen
Ook na het leggen is het een noodzaak om de vochtigheid uit de natuursteen en de specie te laten trekken. Om er zeker van te zijn dat dit het geval is dient men de vloer minimaal vier, maar liever zes tot acht weken te laten nadrogen, voordat er wordt ingewassen.
Na het inwassen moet de cementsluier en de eventuele vrijgekomen kalk verwijderd worden. Het beste middel hiervoor is een zuurvrije grondreiniger, die afhankelijk van de situatie puur of verdund met water wordt opgebracht. Na het opbrengen moet men het mengsel tien minuten laten inwerken, waarbij het noodzakelijk is het niet te laten indrogen en vervolgens naschrobben met een borstel. Daarna wordt de vloer afgenomen en met schoon water nagespoeld tot zich geen schuim meer vormt.
Bij een zware cementsluier wordt er vaak de toevlucht gezocht tot kristalliseren. Hierbij is het wel zaak ervan verzekerd te zijn dat het aanwezige vocht uit de vloer is getrokken. De eerste zes tot acht weken moet men daarom de vloer allen met zuiver water dweilen, zodat de poriën open blijven en het vocht kan verdampen. Pas daarna kan men met een onderhoudssysteem als kristalliseren beginnen. Een hulp middel bij het controleren van de vochtigheid van de tegels (is de ondergrond nu droog of niet), dan kun je een droog drankglas onderste boven plaatsen op de tegels in de hoek van de kamer of een stukje plastiekfolie van 20 cm X 20 cm. Is deze na 24 H. aangeslagen door condens- vocht of water dan is deze niet droog, zijn er geen sporen meer van condens- vocht of druppels dan kan men verdere stappen ondernemen.
Top
Impregneren
In de poriën van marmer, travertin en witsteen kan vuil dringen. Daarom is het een noodzaak ze te impregneren. Impregneren biedt een goede bescherming van alle kalksteen, vooral voor de nogal poreuze soorten. Daarbij kan een keuze gemaakt worden voor impregneren zonder glans of impregneren die de kleur versterkt en glans geeft. In het laatste geval spreekt men van "Verzegelen". In alle gevallen dient men er voor te zorgen dat de impregnering wordt aangebracht op een schoon, droog en vetvrij oppervlak. Deze behandeling sluit het oppervlak goeddeels af en maakt het water afstotend, zodat vuil minder kans krijgt de steen binnen te dringen. Het vocht van binnen uit kan echter wel door deze beschermlaag heen verdampen.
Top
Coating of dweilwas
Alhoewel de impregnatie de poriën afsluit, is daarmee het oppervlak nog niet bestand tegen de zuren. Ter bescherming van de marmeren, travertin en witsteen vloeren heeft men de keuze tussen het aanbrengen van een coating of een waslaag (dweilwas), maar zeker niet samen te gebruiken. Vroeger werden deze vloeren geboend en behandeld met lijnolie. Dat vraagt te veel werk en het laat strepen na van schoenen of bij een stoel achteruit te schuiven.
Hier is eigelijk een vetlaag opgelegd en bij de volgende grote kuis wordt er weer een nieuwe vetlaag op die oude laag gesmeerd en dit wordt door deskundige afgeraden. De nieuwe aangepaste coating vormt een beschermend laagje op de natuursteen en ook de voegen. Bij de eerste behandeling wordt de coating in twee dunne lagen haaks op elkaar aangebracht. Op veel belopen plekken is het aangeraden deze behandeling één of twee keer per jaar te herhalen.
Wel moet ik er bij zeggen dat deze coating altijd de kleur van uw vloer verdiept en iets vergeelt. Het dagelijks onderhoud beperkt zich hierna tot stofzuigen en met een natte dweil op te nemen, waarbij je eventueel bij het water een scheutje zuivere zeep of onze vloeibare "Kloostertrots" aan toevoegt, deze zeep is speciaal ontwikkeld voor alle natuursteen soorten, ze lost snel vet en vuil op en het laat een frisse aangename geur na.
Wij raden alle vloerzepen met toevoegingen van lijnoliën en op basis van siliconen af.
Top
Vlekken verwijderen
Voor het verwijderen van vlekken brengen de leveranciers vele verschillende producten op de markt. Bijna elke vlek kent wel haast zijn eigen vlekkenmiddel. Zo kan men bijv. olie- en vetvlekken prima verwijderen enz. Het is dan ook goed om te weten op welke steen het middel toegepast mag worden, alvorens hiermee te "experimenteren". Het blijven immers chemische preparaten waarmee men werkt. Hoewel de meeste leveranciers garanderen dat over het algemeen milieuvriendelijke en afbreekbare grondstoffen zijn gebruikt, kan men hier beter voorzichtig mee zijn. U kunt ons steeds bereiken via e-mail, waar je met al u vragen en problemen terecht kunt, over de producten, met naam en voor welke vlekken ze geschikt zijn enz.
Top
Grondig reinigen
Een sterk vervuilde lichte marmer, travertin of witsteen vloeren moeten goed gereinigd worden, alvorens men een onderhoudsmiddel toe gaat passen. Hiervoor neemt men een aangepaste "Remover" die alleen geschikt is voor kalkhoudende vloeren. Met dit middel wordt niet alleen het vuil, maar ook oude was- of coatinglaag verwijderd. Het middel gebruikt u op de zelfde manier als de eerder genoemde vloerreiniger. Zeker altijd warm water gebruiken!
Top
Niet-kalkhoudende natuursteen
Voorbeelden hiervan zijn leisteen, kwartsite en graniet. Deze steensoorten zijn zuurbestendig en minder kwetsbaar dan de kalkhoudende soorten. Dit wil nog niet zeggen dat ze geen onderhoud vergen en nooit gereinigd hoeven te worden. Graniet bijvoorbeeld is uitermate poreus. Het is dan ook goed om te weten op welke steen het middel toegepast kan worden.
In grote mate komt het onderhoud en de reiniging van deze steensoorten overeen met de kalkhoudende vloeren. De voorwaarden voor het leggen zijn hetzelfde en evenals bij deze soorten is geduld een schone zaak.
Top
Kwartsite en leisteen
Bij deze steensoorten kan men de cementsluier verwijderen met een speciaal middel, waarna de vloer gedurende zes tot acht weken eveneens alleen met een weinig water mag worden gereinigd. Voordat men een beschermende coating aanbrengd is het van belang de vloer na de laatste schoonmaakbeurt een dag te laten drogen. Voor het onderhoud en de reiniging bestaan verschillende middelen, die specifiek voor deze steensoorten geschikt zijn.
Top
Graniet
Om de cementsluier te verwijderen moet men tien tot veertien dagen wachten alvorens de vloer "Af te zuren". Dit afzuren gebeurt met een sterk geconcentreerde reiniger, die rijkelijk moet worden ingezet. Omdat de reactietijd tien tot vijftien minuten is moet de reiniger snel worden afgenomen, voordat deze de kans heeft in te drogen.
Daarna kan men de vloer schrobben met borstel of schrobmachine om het vuil los te maken, dat men vervolgens met het water opzuigt of nat dweilen en veel spoelen met zuiver water. Eventuele witte plekken kan men met dezelfde reiniger verwijderen. Verfresten kunnen worden verwijderd door middel van een schraper met een nieuw stanley mesje of met een afbijtmiddel (verflaagoplosser) in pasta vorm, maar alleen voor ernstige en grote verfvlekken.
Graniet zal vanwege zijn hardheid niet snel krassen vertonen. Wel is de steensoort erg poreus, zodat vuil gemakkelijk opgenomen wordt. Op de plaatsen waar de aantasting en inloop van vuil het grootst kan zijn, bijv. bij een ingang of toilet, is het verstandig de vloer te impregneren. Bij gevlamde en gezaagde granieten vloeren kan men de kleur versterken door een conservering- of verzegelings product toe te passen. Het aanbrengen hiervan gebeurt na het afzuren en impregneren van de vloer. Na een grote onderhoudsbeurt is dit zogenaamde "nat effect" verdwenen en moet de behandeling worden herhaald. Het tussentijdse onderhoud gebeurt met toepassing van zuiver zeep of ook weer kloostertrots, die de vloer voedt.
Het reinigen van een granieten vloer gebeurt met een zogenaamde "neutrale stripper", waarmee vet, vuil en oude waslagen kunnen worden verwijderd. Deze reiniging past men, afhankelijk van de graniet soort en het gebruik, minstens één maal per jaar toe.
Voor het verwijderen van vlekken zijn er verschillende middeltjes op de markt, waarmee het ook nu weer raadzaam is voorzichtig mee om te gaan.
Top
Besluit
Zoals men ziet zijn natuurstenen vloeren allesbehalve onderhoudsvrij. Dit onderhoud is wel afhankelijk van een groot aantal zaken, zoals die uit deze les naar voren zijn gekomen. De grote verscheidenheid aan steensoorten en de verschillende problemen die op kunnen treden, worden gelukkig wel aangepakt door een groeiend aantal onderhouds- en reinigingsmiddelen. In een schematisch overzicht worden enkele van deze middelen op een rijtje gezet. Welke vloer men ook heeft, welk middel men gaat gebruiken, het blijft een noodzaak er voorzichtig mee om te gaan, om zodoende ervoor te zorgen dat de natuurstenen vloer geen "pijn" aan uw ogen gaat doen.
|
